Huis verkopen belasting: wat u moet weten in 2026
Bij de verkoop van uw eigen woning betaalt u geen belasting over de winst, maar de overwaarde kan later wel meetellen in uw vermogen. Dit artikel zet de regels rond box 3, de bijleenregeling en uw aangifte op een rij.
Bijgewerkt: 2026-11-10
Door het BixBuz-redactieteam
Gecontroleerd aan de hand van actuele advertentiedata en geciteerde marktbronnen.
Bij huis verkopen belasting is voor veel verkopers een vaag onderwerp, terwijl de kern verrassend eenvoudig is. Volgens de Belastingdienst betaalt u op het moment van verkoop geen extra belasting over het bedrag dat u overhoudt.
Geen heffing over de verkoopwinst van de eigen woning
Wie zijn eigen woning verkoopt, betaalt geen belasting over de verkoopwinst en ook geen overdrachtsbelasting, want die laatste komt voor rekening van de koper (JuisteMakelaar). Dat betekent niet dat de opbrengst fiscaal onzichtbaar blijft. De Belastingdienst rekent de overwaarde tot uw vermogen en dat vermogen geeft u op bij de jaarlijkse aangifte inkomstenbelasting. Over dat vermogen betaalt u soms belasting.
Voor veel verkopers is dat het belangrijkste inzicht: er is geen heffing op het transactiemoment, maar het geld dat overblijft kan in een later jaar wel meetellen. Dat verschil bepaalt hoe u uw verkoop en uw volgende stap plant.
Wat overwaarde precies is
Bij de verkoop wordt eerst de hypotheek afgelost uit de opbrengst (Vereniging Eigen Huis). Wat daarna overblijft, is overwaarde. Dat bedrag is dus geen winst die apart wordt belast, maar een bedrag dat meetelt in uw vermogen.
Waarom 1 januari een belangrijke datum is
Staat de opbrengst op 1 januari op uw rekening, dan telt die mee voor box 3 (JuisteMakelaar). De notariële levering bepaalt daarmee niet alleen uw hypotheekrenteaftrek, maar ook of het geld op de peildatum al als vermogen wordt gezien. Bespreek de leveringsdatum daarom met uw notaris en vraag welke bedragen die dag worden verrekend.
Wat gebeurt er met de overwaarde als u geen nieuwe woning koopt?
De Belastingdienst is hier duidelijk: koopt u geen nieuwe woning, dan betaalt u bij de verkoop niets extra over het geld dat u ontvangt. De overwaarde wordt wel tot uw vermogen gerekend en u geeft die op in uw aangifte inkomstenbelasting. Gaat u huren, dan verandert dat de fiscale behandeling van het bedrag zelf niet.
Wat u kunt doen om greep te krijgen op dit onderdeel:
- Vraag de notaris welke bedragen op de leveringsdatum worden verrekend.
- Noteer welk deel van de opbrengst naar de hypotheek gaat en welk deel overblijft.
- Leg vast wanneer het resterende bedrag op uw rekening staat.
- Bespreek met een fiscalist of dat bedrag op 1 januari al meetelt.
Hoe werkt de bijleenregeling bij een volgende woning?
De bijleenregeling bepaalt hoeveel hypotheekrente u mag aftrekken als u opnieuw een woning koopt (JuisteMakelaar). De Belastingdienst noemt de regeling expliciet als u wilt berekenen welke rente aftrekbaar is voor uw nieuwe woning. De gedachte is dat u de overwaarde eerst inzet voor de volgende woning, waardoor u over dat deel geen renteaftrek krijgt.
De eigenwoningreserve
Vereniging Eigen Huis legt uit dat de overwaarde wordt verminderd met de verkoopkosten van de oude woning en de aankoopkosten van de nieuwe woning. Gebruikt u de overwaarde niet, dan heeft u over het bedrag ter grootte van de overwaarde geen recht op renteaftrek.
Drie jaar zonder eigen woning
Na drie jaar zonder eigen woning vervalt deze verplichting en kunt u een volgende woning weer volledig met renteaftrek financieren (Vereniging Eigen Huis). JuisteMakelaar vermeldt hetzelfde moment: de eigenwoningreserve vervalt als u drie jaar geen eigen woning hebt gehad. Woont u tussentijds in een huurwoning, dan blijft de overwaarde volgens Vereniging Eigen Huis gedurende drie jaar staan.
Het moment van levering bepaalt uw aangifte
In het jaar van verkoop rekent u het eigenwoningforfait tot de datum van de juridische levering bij de notaris, niet tot de datum waarop u de koopovereenkomst tekende (JuisteMakelaar). Zodra de hypotheek stopt, kunt u geen hypotheekrente meer aftrekken (Belastingdienst). Die twee momenten vallen samen bij de notaris, en daarom is de akte het ankerpunt voor uw aangifte.
Praktisch betekent dit:
- Zoek de leveringsdatum in de akte op en noteer die in uw administratie.
- Stem met uw accountant af welke periode nog in de oude woning valt.
- Verzamel de jaaropgave van de hypotheekverstrekker over het verkoopjaar.
- Bewaar de verkoopkosten en de notariële afrekening bij elkaar.
Zijn de kosten van de verkoop aftrekbaar?
Makelaarskosten, zoals courtage, zijn niet aftrekbaar (JuisteMakelaar). Let op het verschil: bij de berekening van de eigenwoningreserve worden verkoopkosten van de oude woning wél meegenomen (Vereniging Eigen Huis). Dat is een andere berekening dan aftrek in de aangifte, dus houd de twee sporen uit elkaar. Vraag uw adviseur welke kosten in welk spoor thuishoren voordat u iets invult.
Verkoop met verlies en een restschuld
Verkocht u na 28 oktober 2012 en vóór 1 januari 2018 uw huis met verlies en hield u een restschuld over, dan mag u de rente daarover maximaal vijftien jaar aftrekken (Belastingdienst). Die oude regeling geldt niet automatisch voor verkopen daarna. Controleer uw eigen jaartal in plaats van uit te gaan van een aanname.
Verkoopt u in het buitenland?
Onze advertentiedata van 10 november 2026 laat 71 actieve woningadvertenties zien, verdeeld over zeven landen. Hongarije is met 29 advertenties het grootst, gevolgd door het Verenigd Koninkrijk met 18 en Nederland met 5. Binnen de set staan 24 verkoopadvertenties voor appartementen en 22 voor huizen, en Boedapest komt met 8 advertenties het vaakst voor.
Die spreiding helpt bij oriëntatie, maar zegt niets over fiscale behandeling in een land. Voor een verkoop of aankoop over de grens laat u de lokale regels beoordelen door een adviseur in dat land. Oriënteert u zich op de woningmarkt in Hongarije, lees dan eerst de gids over wonen en kopen in Hongarije. Wilt u breder vergelijken, bekijk dan waar u op moet letten bij kopen in het buitenland.
Checklist voor uw verkoop
Loop deze punten na, zodat u niets vergeet rond de aangifte.
- Bepaal welk deel van de opbrengst naar de hypotheek gaat en welk deel overblijft.
- Noteer de leveringsdatum bij de notaris als ankerpunt voor uw aangifte.
- Controleer of de opbrengst op 1 januari al op uw rekening staat.
- Vraag na of u binnen drie jaar een nieuwe woning koopt en of de bijleenregeling dan speelt.
- Houd verkoopkosten en aankoopkosten van een volgende woning apart bij.
- Bewaar de notariële afrekening, de jaaropgave en de koopovereenkomst.
- Laat uw eigen situatie beoordelen door de Belastingdienst of een fiscalist.
Wilt u eerst het hele proces op een rij zetten? Gebruik dan het stappenplan voor huis verkopen. Overweegt u zonder makelaar te verkopen, lees dan huis verkopen zonder makelaar en weeg de voor- en nadelen af.